Kennisbank › Voeding & Supplementen
Zalmolie voor honden, katten, paarden en kippen
Omega-3 vetzuren EPA en DHA als aanvullend diervoeder: wat ze doen in het lichaam, waarom standaardvoer tekortschiet en hoe zalmolie de balans herstelt.
Honden
Katten
Paarden
Kippen & Vogels
In het kort
- Zalmolie is een aanvullend diervoeder gewonnen uit zalm, met een hoog gehalte aan EPA en DHA.
- EPA en DHA zijn langketige omega-3 vetzuren die dieren slechts beperkt zelf kunnen vormen en via de voeding worden aangevuld.
- Standaard diervoer bevat doorgaans veel meer omega-6 dan omega-3. Zalmolie helpt de balans herstellen.
- Ingezet voor honden, katten, paarden en kippen ter ondersteuning van huid, vacht, hart en het vetgehalte in het bloed.
- Zalmolie bevat ook astaxanthine, een natuurlijk carotenoïde met antioxidante eigenschappen.
Wat is zalmolie?
Zalmolie is een visolie gewonnen uit zalm. Het is een natuurlijk product met een kenmerkende visgeur en -smaak, die door de meeste honden en katten goed wordt geaccepteerd. Zalm behoort tot de vette koudwatervissen: vissoorten die leven in wateren met een temperatuur onder de 18°C.
Juist die koude omstandigheden verklaren het hoge omega-3 gehalte van zalm. De omega-3 vetzuren worden ingebouwd in de celmembranen van de vis en houden die membranen soepel, zodat de vis ook in ijskoud water kan bewegen. Andere koudwatervissen met een hoog omega-3 gehalte zijn makreel, haring en sardines.
Naast omega-3 vetzuren bevat zalmolie ook kleine hoeveelheden omega-6, omega-9 en het carotenoïde astaxanthine, het rode pigment dat verantwoordelijk is voor de kenmerkende roze kleur van zalm.
Omega-3 vetzuren: ALA, EPA en DHA
De omega-3 familie bestaat uit drie vetzuren, elk met een eigen rol. Ze worden ook wel meervoudig onverzadigde vetzuren (PUFA) genoemd.
Alfalinoleenzuur
ALA
Plantaardig. Komt voor in lijnzaad, walnoten en plantaardige oliën. Het lichaam kan ALA beperkt omzetten naar EPA en DHA, maar de omzettingsefficiëntie is laag.
Eicosapentaeenzuur
EPA
Langketig omega-3 vetzuur. Aanwezig in vette vis, krill en zeealgen. Dieren kunnen EPA slechts beperkt zelf aanmaken en zijn voor de dagelijkse behoefte afhankelijk van de voeding.
Docosahexaeenzuur
DHA
Langketig dierlijk vetzuur. Bouwsteen voor celmembranen in hersenen en ogen. Bijzonder belangrijk bij jonge dieren en drachtige vrouwtjes.
Beperkte eigen aanmaak: EPA en DHA zijn langketige omega-3 vetzuren die dieren slechts beperkt zelf kunnen vormen uit ALA. Ze worden via de voeding of via een aanvullend diervoeder aangevuld. Zalmolie is een van de rijkste bronnen van EPA en DHA in de diervoeding.
Astaxanthine: het bonus-antioxidant in zalmolie
Zalmolie bevat van nature astaxanthine, een rood carotenoïde dat verantwoordelijk is voor de roze kleur van zalm. Zalm neemt astaxanthine op via de consumptie van microalgen en krilletjes. Het pigment concentreert zich in de spieren van de vis.
Astaxanthine behoort tot de carotenoïden, een groep natuurlijke pigmenten met antioxidatieve eigenschappen die ook voorkomen in onder meer wortels en tomaten. In premium kwaliteit zalmolie is astaxanthine aanwezig als natuurlijk bestanddeel van de olie, niet als kunstmatige toevoeging.
De omega-6 : omega-3 balans
Omega-6 en omega-3 vetzuren werken als tegenpolen in het lichaam. Een goede balans tussen beide is van belang voor de normale lichaamsprocessen. In de praktijk bevat standaard diervoer en vlees uit de gangbare veehouderij aanzienlijk meer omega-6 dan omega-3.
Dit heeft twee oorzaken. Ten eerste: vlees van dieren uit de gangbare veehouderij bevat minder omega-3 dan vlees van dieren met toegang tot verse weide en daglicht. Ten tweede: omega-6 vetzuren zijn goedkoper en worden vaker als energiebron toegevoegd aan kant-en-klare diervoeding. Hierdoor kan de omega-6 : omega-3 verhouding oplopen tot 10 : 1 of meer.
Richtlijn voor honden, katten en paarden
Verhouding omega-6 : omega-3
Zo laag mogelijk
Een lagere omega-6 : omega-3 verhouding wordt in de diervoedingskunde over het algemeen als gunstiger beschouwd. In veel standaard diervoer loopt de verhouding op tot 10 : 1 of meer. Zalmolie als aanvullend diervoeder helpt de omega-3 inname te verhogen.
Zalmolie voor honden
Honden behoren tot de meest onderzochte diersoorten op het gebied van omega-3 suppletie. Standaard droog- en natvoer bevat doorgaans weinig EPA en DHA. Zalmolie wordt als aanvullend diervoeder ingezet ter ondersteuning van verschillende normale lichaamsfuncties.
✓
Huid en vacht
EPA en DHA dragen bij aan een normale huid- en vachtkwaliteit. Zalmolie wordt ter ondersteuning hiervan ingezet, met name bij een droog of dof vacht.
✓
Normale beweeglijkheid
Omega-3 vetzuren worden gebruikt ter ondersteuning van de normale beweeglijkheid en het bewegingsapparaat van honden.
✓
Hart en bloedvaten
EPA en DHA worden als aanvullend diervoeder ingezet ter ondersteuning van de normale hartfunctie.
✓
Hersenen en ogen
DHA is bouwsteen voor de celmembranen in hersenen en oogweefsel en speelt een rol bij de normale hersenfunctie en het gezichtsvermogen.
✓
Normaal vetgehalte in het bloed
EPA en DHA dragen bij aan het behoud van een normaal vetgehalte in het bloed bij honden.
Drachtige en zogende honden
DHA speelt een bijzondere rol bij de normale ontwikkeling van hersenen en ogen bij pups. Drachtige en zogende honden hebben een verhoogde behoefte aan DHA. Zalmolie als aanvullend diervoeder wordt daarom ook gebruikt ter ondersteuning van de normale ontwikkeling van de jongen. Het verdient aanbeveling de suppletie voort te zetten gedurende de gehele zoogperiode.
Zalmolie voor katten
Katten zijn obligate carnivoren: ze zijn volledig afhankelijk van dierlijk materiaal voor hun essentiële voedingsstoffen. Katten kunnen EPA en DHA vrijwel niet zelf aanmaken uit ALA, waardoor ze nog sterker dan honden afhankelijk zijn van directe inname via de voeding.
Zalmolie wordt als aanvullend diervoeder voor katten gebruikt ter ondersteuning van:
- Huid en vacht: een droog, dof of breekbaar vacht kan wijzen op een tekort aan essentiële vetzuren. EPA en DHA dragen bij aan een normale huid- en vachtkwaliteit.
- Normale hartfunctie: omega-3 vetzuren worden bij katten ingezet ter ondersteuning van de normale hartfunctie.
- Normaal vetgehalte in het bloed: EPA en DHA dragen bij aan het behoud van een normaal vetgehalte in het bloed bij katten.
- Normale hersenfunctie: DHA is bouwsteen voor de celmembranen in het zenuwstelsel en de hersenen.
Acceptatie: de meeste katten accepteren zalmolie goed dankzij de uitgesproken visgeur. Begin met een kleine hoeveelheid door het voer en bouw dit geleidelijk op tot de aanbevolen dosering.
Zalmolie voor paarden
Paarden halen omega-3 van nature uit vers gras, met name alfalinoleenzuur (ALA). Bij een rantsoen met weinig vers weidegras, veel krachtvoer of hooi gedurende een groot deel van het jaar, kan de omega-3 inname terugvallen terwijl de omega-6 inname uit granen juist hoog blijft.
Net als honden en katten kunnen paarden ALA slechts beperkt omzetten naar EPA en DHA. Deze omzetting is bij paarden zelfs minder efficiënt dan bij de meeste andere zoogdieren. Marine bronnen zoals zalmolie leveren EPA en DHA direct, zonder dat deze beperkte omzettingsstap nodig is.
- Huid en vacht: EPA en DHA dragen bij aan een normale huid- en vachtkwaliteit, ook bij paarden.
- Normale hartfunctie: EPA en DHA worden als aanvullend diervoeder ingezet ter ondersteuning van de normale hartfunctie.
- Normaal vetgehalte in het bloed: EPA en DHA dragen bij aan het behoud van een normaal vetgehalte in het bloed.
- Drachtige en zogende merries: DHA is bouwsteen voor de celmembranen in hersenen en oogweefsel en speelt een rol bij de normale ontwikkeling van veulens.
Marine bron versus lijnzaadolie
Lijnzaadolie is een bekende omega-3 bron voor paarden, maar levert vrijwel uitsluitend ALA. Zalmolie levert EPA en DHA direct uit een marine bron, zonder de beperkte omzetting via ALA. Voor wie gericht de EPA- en DHA-inname wil verhogen, is een marine bron daarom een directere route dan een plantaardige.
Zalmolie voor kippen en vogels
Ook kippen en siervogels hebben baat bij een goede omega-3 inname. Net als bij zoogdieren zijn EPA en DHA vetzuren die dieren slechts beperkt zelf kunnen aanmaken. In standaard kippenvoer zijn deze vetzuren doorgaans ondervertegenwoordigd. Zalmolie wordt als aanvullend diervoeder gebruikt om de inname van omega-3 vetzuren via het voer te verhogen.
V
Verenkleed
Zalmolie verhoogt de omega-3 inname, wat bijdraagt aan het dagelijkse voedingsrantsoen voor een normale veerkwaliteit.
R
Dagelijks rantsoen
Zalmolie is een eenvoudige manier om het omega-3 gehalte in het dagelijkse voer van kippen en siervogels te verhogen.
J
Jonge dieren
DHA is een structureel vetzuur in hersenweefsel en oogweefsel, ook bij kuikens en jonge vogels.
Zalmolie kan eenvoudig door het voer worden gemengd. Gebruik hierbij de hoeveelheid die op de verpakking van het aanvullend diervoeder is aanbevolen.
Wist je dat?
De omega-3 samenstelling van de voeding van kippen heeft direct invloed op de vetzuursamenstelling van de eieren die zij leggen. Kippen die een omega-3 rijk dieet krijgen, produceren eieren met een gunstiger omega-6 : omega-3 verhouding in het eigeel.
Hoe gebruik je zalmolie als aanvullend diervoeder?
1
Volg de doseerinstructies op de verpakking
De aanbevolen hoeveelheid staat vermeld op het etiket van het aanvullend diervoeder. De dosering is doorgaans afgestemd op het lichaamsgewicht van het dier.
2
Begin geleidelijk
Introduceer zalmolie stapsgewijs door het voer om aanpassingsreacties in het maagdarmkanaal te beperken. Start met een halve dosis en bouw dit binnen enkele dagen op tot de volledige aanbevolen hoeveelheid.
3
Bewaar koel, donker en luchtdicht
Omega-3 vetzuren zijn gevoelig voor oxidatie door licht, warmte en lucht. Bewaar zalmolie koel en donker. Na openen is bewaring in de koelkast aan te raden. Gebruik het product binnen de op het etiket vermelde termijn na openen.
Veelgestelde vragen over zalmolie
Is zalmolie veilig voor honden en katten?
Zalmolie is een veelgebruikt aanvullend diervoeder voor honden en katten. Gebruik het product altijd conform de doseerinstructies op de verpakking. Raadpleeg bij twijfel of bij een specifieke gezondheidssituatie altijd een dierenarts.
Wat is het verschil tussen zalmolie en gewone visolie?
Visolie is een brede categorie voor oliën gewonnen uit vis. Zalmolie is specifiek afkomstig van zalm en bevat van nature astaxanthine als extra bestanddeel. De concentraties EPA en DHA variëren per product en staan vermeld op het etiket.
Mijn hond of kat eet de zalmolie niet. Wat kan ik doen?
De meeste honden en katten accepteren zalmolie goed vanwege de vistypische geur. Begin met een kleine hoeveelheid door het voer en bouw dit over enkele dagen op. Bij aanhoudende weigering kan een andere toedieningsvorm of een geurloze omega-3 capsule uitkomst bieden.
Kan ik zalmolie voor mensen gebruiken voor mijn huisdier?
Zalmolie voor menselijke consumptie kan toevoegingen bevatten die niet geschikt zijn voor dieren, zoals hoge concentraties vitamine A of D. Gebruik bij voorkeur een zalmolie die specifiek als aanvullend diervoeder is geregistreerd en gelabeld.
Is zalmolie ook geschikt voor paarden?
Ja. Paarden kunnen net als honden en katten ALA slechts beperkt omzetten naar EPA en DHA. Zalmolie levert deze omega-3 vetzuren direct uit een marine bron, als alternatief of aanvulling op plantaardige bronnen zoals lijnzaadolie die voornamelijk ALA leveren.
Kunnen kippen ook zalmolie krijgen?
Ja, zalmolie kan als aanvullend diervoeder aan kippen en siervogels worden gegeven. Meng de olie door het voer conform de doseeraanwijzingen op de verpakking.
Hoe lang duurt het voordat ik resultaat zie?
Dit verschilt per dier en per toepassing. Verandering in vacht- of huidkwaliteit is doorgaans na enkele weken tot maanden consistent gebruik zichtbaar. Zalmolie als aanvullend diervoeder werkt het beste bij dagelijks, regelmatig gebruik.
Bronnen
De voedingsinformatie in dit artikel is gebaseerd op gepubliceerde richtlijnen voor diervoeding en peer-reviewed veterinaire literatuur. Raadpleeg voor medisch advies over uw dier altijd een dierenarts.
-
FEDIAF EuropeanPetFood (2025). Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs. European Pet Food Industry Federation. Primaire referentie voor diervoedingsrichtlijnen in Europa.
europeanpetfood.org/self-regulation/nutritional-guidelines/ - National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press, Washington DC. Standaardreferentie voor voedingsbehoeften van honden en katten, onderdeel van de FEDIAF-richtlijnen.
-
Europees Parlement en de Raad (2009). Verordening (EG) nr. 767/2009 betreffende het in de handel brengen en het gebruik van diervoeders. EUR-Lex.
eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32009R0767 -
Milgram, N.W. et al. (2012). Evaluation of cognitive learning, memory, psychomotor, immunologic, and retinal functions in healthy puppies fed foods fortified with docosahexaenoic acid-rich fish oil from 8 to 52 weeks of age. Journal of the American Veterinary Medical Association, 241(5), 583–594.
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22916855 -
Bauer, J.E. (2011). Therapeutic use of fish oils in companion animals. Journal of the American Veterinary Medical Association, 239(11), 1441–1451.
avmajournals.avma.org -
Burron, S., Richards, T., Krebs, G., Trevizan, L., Rankovic, A., Hartwig, S., Pearson, W., Ma, D.W.L. & Shoveller, A.K. (2024). The balance of n-6 and n-3 fatty acids in canine, feline, and equine nutrition: exploring sources and the significance of alpha-linolenic acid. Journal of Animal Science, 102, skae143.
doi.org/10.1093/jas/skae143 -
Kouba, J.M., Burns, T.A. & Webel, S.K. (2019). Effect of dietary supplementation with long-chain n-3 fatty acids during late gestation and early lactation on mare and foal plasma fatty acid composition, milk fatty acid composition, and mare reproductive variables. Animal Reproduction Science, 203, 33–44.
doi.org/10.1016/j.anireprosci.2019.02.005 - Adkin, A.M., Muniz, A.V., Mortensen, C.J. & Warren, L.K. (2015). Maternal fatty acid supplementation influences memory and learning ability in yearling and 2-year-old horses. Journal of Equine Veterinary Science, 35(5), 419.
-
Lindqvist, H., Dominguez, T., Dragøy, R., Ding, Y. & Burri, L. (2023). Comparison of Fish, Krill and Flaxseed as Omega-3 Sources to Increase the Omega-3 Index in Dogs. Veterinary Sciences, 10(2), 162.
doi.org/10.3390/vetsci10020162